De droom om een inwoner van de kosmos te worden, ontstond hier.
Ruim twee millennia geleden, in de stad Alexandrië.
Die vernoemd is naar de wijlen veroveraar ervan,
Alexander de Grote.
De Ptolemaeën erfden het Egyptische deel van Alexanders rijk.
Ze bouwden deze bibliotheek en het bijbehorende onderzoeksinstituut.
Zelden of nooit is er een regering geweest
die zo'n groot deel van het BNP wilde investeren in het vergaren van kennis.
Dat heeft z'n vruchten afgeworpen.
Elk schip dat de haven binnen voer, werd doorzocht naar boeken
om te kopiëren en hier op te slaan,
in de grootste bibliotheek op aarde.
Hier berekende de bibliothecaris Eratosthenes
de precieze omvang van de aarde.
Hij vond de geografie uit.
Pythagoras.
Hypatia.
Euclides.
Euclides beschreef de beginselen van de geometrie.
Z'n boek bleef 2.300 jaar in gebruik.
Het Oude Testament komt uit de Griekse vertalingen die hier zijn gemaakt.
De manuscripten van Griekse komedies en drama's, poëzie,
wetenschap, bouwkunde,
geneeskunde, geschiedenis.
Alle resultaten van het ontwaken van de beschaving
werden hier opgeslagen.
Het totale aantal geschriften
lag tussen de 500.000 en bijna een miljoen.
Dat alles, dit alles bij elkaar,
is maar een fractie van de informatie
die jij nu tot je beschikking hebt.
Onze gezamenlijke kennis,
onze eigen elektronische bibliotheek,
is van iedereen die een apparaat heeft en dat wil en mag gebruiken.
Dat was in Alexandrië niet zo.
Daar behoorde kennis toe aan de elite.
In de vierde eeuw na Christus,
toen de bibliotheek werd vernield,
de belichaming van de beschaving,
waren er te weinig mensen om die te beschermen.
Wat gebeurt er de volgende keer als er verwoesting dreigt?
Nederlandse vertaling: Geminy Aflevering 13 - Unafraid Of The Dark
We hebben een lange reis gemaakt,
vanuit het hart van een atoom
tot aan de kosmische horizon.
Vanaf het begin der tijden tot in de verre toekomst.
We zijn toe aan een experiment.
Voor dit experiment is geen laboratorium nodig.
Je kunt het in je hoofd doen.
Het is een gedachte-experiment.
Kies een ster uit.
Eén van de honderden miljarden in de Melkweg.
Dat is maar één sterrenstelsel
van de honderd miljard die we kennen.
Wat denk je van die ster, of die daar?
Oké, deze dan.
Daar draaien tientallen planeten en manen omheen.
Stel dat op een daarvan intelligent leven woont.
Een van de tien miljoen levensvormen op die planeet.
Een groep binnen die soort denkt alles te weten.
Hun wereld is het middelpunt van het universum dat voor hen is gemaakt.
Ze denken dat ze alles weten,
dat hun kennis volledig is.
Hoe serieus zou je dat nemen?
Onze voorouders dachten dat het universum voor hen was.
Het leek logisch dat wij de spil waren.
Tenslotte lijken de zon en sterren
om ons heen te draaien.
We zeggen nog steeds dat de zon "opkomt".
De opbouw van onze taal, mythen en dromen stamt uit die tijd.
Dit is onze planeet zoals we die kenden voor Columbus uitvoer.
De eerste globe van Martin Behaim, uit 1492, baarde veel opzien.
Net als iedereen dacht hij
dat de geografische legpuzzel af was.
Er waren drie continenten:
Europa, Afrika en Azië
met alleen de oceaan ertussen.
Behaim had geen idee dat Noord- en Zuid-Amerika bestonden.
Nu voel je je al snel zelfingenomen, hè?
Nou, eigenlijk wist Behaim veel meer
over zijn wereld, de aarde,
dan wij over onze wereld, het universum.
Een recent lesje in nederigheid zet dat beeld kracht bij.
In 1912 maakte Victor Hess een reeks ballonvaarten boven Oostenrijk.
Hij stuitte ergens op waar wetenschappers dol op zijn:
een raadsel dat het begrip tartte, in de traditionele wetenschap.
Zelfs nu,
een eeuw later, zoeken we nog
naar een verklaring voor waar Hess op is gestuit.
Er was pas een nieuw soort energie ontdekt:
radioactiviteit.
Die werd uitgestraald door elementen als radium,
maar zat ook in de lucht.
Zelfs ver bij radioactieve stenen vandaan.
Het was overal.
Waar kwam die vreemde energie vandaan?
Dat wist niemand.
Hess vermoedde dat hij van boven de aarde kwam.
Om de proef op de som te nemen, nam hij stralingsmeters mee de lucht in.
Tijdens een riskante vlucht
ging hij tot ruim vijf kilometer hoogte.
In het ijle, koude deel van de dampkring
merkte hij dat de straling twee keer sterker was dan beneden.
De straling moest van boven komen.
Daarom was hij beneden minder sterk.
De dampkring absorbeerde de meeste straling.
Sommigen dachten dat de straling van de zon kwam.
Om dat te testen, maakte Hess een vlucht tijdens een zonsverduistering.
Maar de eclips had geen effect op de straling.
Hess ontdekte ook dat de straling 's nachts even sterk was als overdag.
Hij kwam van boven, maar niet van de zon.
Hess wist niet
dat de zonnewind niet zo snel beweegt.
Om de verkeerde reden
trok hij de juiste conclusie.
Hess had kosmische straling ontdekt:
subatomaire deeltjes die het universum doorkruisen,
bijna op lichtsnelheid.
Zonder de beschermende dampkring van de aarde
zouden ze dodelijk zijn.
Sommige stralen bevatten evenveel energie
als een afgeschoten kogel.
Het zou decennia duren om de straling te volgen
tot aan een ongekend geweldadige dood.
De straling die Hess vond, stelde wetenschappers voor een raadsel.
Radioactiviteit in mineralen op aarde komt doordat atomen vervallen.
Kosmische straling had een andere aard.
Die was veel sterker
dan wat dan ook in Hess' wereld.
Wetenschappers hebben zich 20 jaar afgevraagd
wat de bron ervan is.
Toen deed Fritz Zwicky z'n intrede.
De meest briljante man van wie je nog nooit hebt gehoord.
In 1933 ontdekte hij met een collega
dat sommige sterren een paar weken net zo fel worden als hun hele stelsel
en dan weer uitdoven.
Fritz Zwicky was de eerste die dit begreep.
Hij veronderstelde terecht dat een grote ster zo sterft.
De ingewanden schieten de ruimte in.
Hij noemde dit een "supernova".
Hij voorspelde dat de ster van 1,6 miljoen km zou krimpen
tot zo'n 15 kilometer.
Het lijk zou zo compact zijn
dat één korreltje even zwaar was
als de piramide van Cheops in Egypte.
Het zou bestaan uit subatomaire deeltjes, neutronen.
Hij noemde de bizarre objecten neutronensterren.
35 jaar na zijn voorspelling
werden ze gevonden door astronomen.
We noemen ze "pulsars"
als ze snel draaien en radiogolven uitstralen.
Supernova's en neutronensterren verklaren veel kosmische straling
maar niet de meest energierijke.
De wetenschap kan dit nog niet verklaren, en dat vinden we best.
Dat vind ik zo leuk aan wetenschap.
We hoeven niet te doen alsof.
Zwicky dacht dat de zwaartekracht van een stelsel
de ruimte eromheen vervormt tot een lens.
Die vervormt en vergoot licht
uit sterrenstelsels direct erachter.
Astronomen op aarde zien meerdere beelden van één sterrenstelsel
vervormd als in een lachspiegel.
40 jaar na die voorspelling stuitten we hier ook op.
En Zwicky ontdekte nog iets in de jaren 30.
Hij bestudeerde de Comacluster
en zag dat de sterrenstelsels erin zich vreemd bewogen.
De sterrenstelsels gingen veel te snel.
Zo snel dat ze uiteen hadden moeten vliegen.
Al die stelsels hadden te weinig zwaartekracht
om de cluster bijeen te houden.
Zwicky dacht dat iets anders ze met elkaar verbond.
Dat ontbrekende deeltje
zou 50 keer meer moeten wegen dan de sterren.
Niemand sloeg veel acht op dat zoveelste rare idee van Zwicky.
In ons zonnestelsel
beweegt de binnenste planeet, Mercurius, veel sneller
dan de buitenste, Neptunus.
Logisch, toch?
Hoe harder je duwt of trekt, hoe sneller iets beweegt.
De zwaartekracht van de zon loopt af.
Dus, de planeten die het verst weg staan, bewegen langzamer.
Iedereen dacht dat de buitenste sterren in een stelsel
dat ook zouden doen.
De meeste sterren bevinden zich in het midden.
Hun zwaartekracht trekt aan de andere sterren
net zoals de zon aan de planeten trekt.
In de jaren 70 bestudeerde Vera Rubin de Andromedanevel.
Ze ontdekte dat de buitenste sterren zich daar niet aan bleken te houden.
Anders dan de buitenste planeten
gingen de buitenste sterren net zo snel
als de sterren bij het midden.
Ze bewogen zich veel sneller dan verwacht.
Grappig, dacht Vera.
De Andromedanevel zal wel afwijken.
Dus ze bekeek een ander stelsel.
Hetzelfde, ook bij een ander stelsel.
Vera bestudeerde 60 sterrenstelsels.
Alle leken de wet van de zwaartekracht te overtreden:
een natuurkundige pijler.
Na een gezonde dosis scepsis
keken haar collega's zelf
en zagen dat Vera gelijk had.
Isaac Newtons wet van de zwaartekracht klopte wel.
Rubin had ontdekt dat de zwaarte- kracht van iets onzichtbaars
de sterren dwong om snel te bewegen.
En toen dacht iemand aan die gekke ouwe Fritz Zwicky
en aan de onbekende zwaartekrachtbron
die hij "donkere materie" noemde, in 1933.
Vera Rubin had het bestaan van een grotere kosmos bevestigd.
Net als de kosmos die we dachten te kennen,
was hij mysterieus.
Donkere materie is niet waar te nemen,
alleen de zwaartekracht ervan.
Zichtbare sterren en stelsels bewegen er sneller door.
De aard ervan is ook een groot raadsel.
Er was bewijs van een onzichtbaar universum
dat bijna tien keer groter was dan het universum dat wij kenden.
Alsof we 's nachts aan de kust hadden gestaan
en ten onrechte hadden gedacht dat de zee alleen uit schuimkoppen bestond.
Vera Rubin keek naar de sterren en besefte
dat die slechts de schuimkoppen waren
en dat het grootste deel van de zee nog onbekend was.
Maar wacht, het wordt nog gekker.
Ons Melkwegstelsel,
een paar honderd miljard sterren
plus wolken van gas en stof,
van oude en toekomstige sterren
en zo'n 100 miljard andere sterrenstelsels. Dat alles,
inclusief al die niet-getelde planeten, manen en kometen,
bedraagt maar 5% van wat er is.
Want er is nog een groter raadsel dan donkere materie:
donkere energie. Die beslaat nog meer van de kosmos
en laat die groeien.
Fritz Zwicky's supernova's
maakten de weg vrij voor deze ontdekking.
In één scenario slokt een ster al zijn brandstof op.
Dan koelt hij af
en bezwijkt onder zijn eigen zwaartekracht.
De ster stuitert terug in een enorme ontploffing.
Er blijft een neutronenster over, of een zwart gat.
Omdat de massa van de ster sterk kan variëren
kan de felheid van de supernova ook variëren.
Je kunt de afstand niet inschatten op basis van de felheid.
Een nabijgelegen supernova kan net zo fel zijn
als een krachtigere supernova die verder weg is.
Maar er is nog een soort supernova die maar één sterkte heeft.
Het is het slot van een tango
die wordt gedanst door een reuzenster en een dwergster.
De twee sterren draaien vlak langs elkaar.
De reuzenster zet gas af op de dwergster.
Als het extra gewicht ondraaglijk wordt
ontbrandt de dwergster als een atoombom.
Een paar weken
evenaart zo'n supernova de felheid
van alle sterren in z'n sterrenstelsel.
Zo'n supernova heeft altijd dezelfde kracht:
ongeveer 5 miljard keer sterker dan onze zon.
Met grote telescopen
kunnen we ze in verre stelsels zien.
Tot aan de rand van het waarneembare heelal.
Omdat al die supernova's even sterk zijn
zijn ze ideaal om grote afstanden in het universum te berekenen.
We noemen ze "standard candles".
In 1929 ontdekte Edwin Hubble dat het universum uitzet.
De verre sterrenstelsels drijven uiteen.
Later ontdekten we dat dit proces 14 miljard jaar terug begon
met de explosieve geboorte van het universum: de oerknal.
Men dacht dat het proces zou vertragen
door de zwaartekracht binnen het universum.
De zwaartekracht van de donkere materie zou de uitzetting stopzetten.
En het universum zou terugvallen.
In dat geval zou alles uiteindelijk vermorzeld worden.
Maar aan de andere kant, als er minder donkere materie was,
zou de uitzetting voorgoed doorgaan,
maar steeds langzamer.
Twee concurrerende teams van astronomen
observeerden supernova's in verafgelegen sterrenstelsels.
Daaruit vloeide weer zo'n grappig moment voort.
In 1998 bereikten beide teams los van elkaar dezelfde conclusie.
De uitzetting vertraagt helemaal niet,
maar versnelt juist.
Dit betekent dat het universum voorgoed zal blijven uitzetten.
Er lijkt een mysterieuze kracht te zijn,
sterker dan de zwaartekracht,
die de kosmos uit elkaar duwt.
De meeste energie in het universum zit in die kracht.
Die noemen we "donkere energie".
Die naam is, net als donkere materie,
een codewoord voor onze onwetendheid.
Het is niet erg dat we niet alles weten.
Dat kunnen we beter toegeven
dan geloven in iets wat niet klopt.
Als we doen alsof we alles weten, ontdekken we nooit hoe het zit.
Vanavond varen we uit naar nog exotischer wateren.
Kom maar mee...
Slechts twee van onze schepen zijn in de interstellaire ruimte geweest.
De langste odyssee in de geschiedenis
werd gelanceerd in 1977.
NASA's Voyager 1 en 2.
De Voyagers leggen zo'n 65.000 km/u af.
Ze hebben ons de grote rode vlek op Jupiter in close-up laten zien.
Een orkaan, drie keer zo groot als de aarde,
die zeker al raast sinds 1644,
toen hij voor het eerst werd gezien.
Misschien is hij wel duizenden jaren oud.
De Voyagers hebben de eerste actieve vulkaan
op een andere wereld ontdekt. Op een maan van Jupiter, Io.
En een oceaan onder het ijs
op de maan Europa,
met minstens twee keer zo veel water als wij op aarde hebben.
De Voyagers zijn door de ringen van Saturnus gevlogen.
Die bleken honderden banden draaiende sneeuwballen te zijn.
Op Saturnus' gigantische maan Titan
is een dampkring gemeten die vier keer dichter is dan op aarde.
Dat duidde op het bestaan van koolwaterstofzeeën op Titan.
Dat is later bevestigd.
Voyager 2 bood ons een portret
van de buitenste planeet, Neptunus.
Daar giert een wind van 1.600 kilometer per uur
en schieten op de maan Triton geisers met kokende stikstof omhoog
tot acht kilometer hoogte.
De Voyager heeft de buitenste planeten bereikt,
maar de odyssee in het duister begon nog maar net.
35 jaar na zijn lancering
werd Voyager 1 ons eerste ruimtevaartuig
dat zich op onverkend gebied begaf.
De zon schiet continu geladen deeltjes alle kanten op
met 1,6 miljoen kilometer per uur.
Deze zonnewind blaast een enorme magnetische bel:
onze heliosfeer. Die reikt verder dan de buitenste planeten.
Hij duwt tegen het dunne gas in de interstellaire ruimte.
Er is een grens waar het ene ophoudt en het andere begint.
Voyager 1 meldde de aarde
dat de detectoren werden belaagd
door steeds meer kosmische straling.
Eerst wisten we niet waar de interstellaire ruimte begon.
De Voyager 1 ging een grens over die we nog niet waren overgestoken.
De heliosfeer beschermt ons tegen de meeste straling.
Bij een storm van zonnewind
groeit deze beschermende zone.
Bij rustig zonneweer krimpt hij.
Als een ster in de buurt supernova gaat
drukt het puin van die ster de heliosfeer terug naar de zon.
Als die wordt teruggeduwd naar de aarde
krijgt onze planeet een radioactief bad van supernova-puin.
Gelukkig gebeurt dat niet zo vaak.
Voor het laatst zo'n 2 miljoen jaar geleden.
Een naburige ster ontplofte, een miljoen jaar voor de mens bestond.
Hoe kunnen we dat nou weten?
Omdat de stervende ster sporen heeft nagelaten in de oceaan.
Mangaanknollen, kleine stenen zoals deze hier
liggen verspreid over de oceaanbodem.
Ze groeien heel langzaam.
Met een millimeter per miljoen jaar.
Laag voor laag.
Deze knollen groeien samen met bacteriën
door mineralen uit het zeewater op te nemen.
Een supernova produceert een radioactieve vorm van ijzer.
Zoiets kan van nature niet gemaakt worden op aarde.
Onderzoekers hebben hier sporen van gevonden in de mangaanknollen.
Aan de hand van het groeitempo konden ze de sporen dateren
en in verband brengen met een ster die allang is vergaan.
Het verschil tussen alleen een kiezel zien
en de geschiedenis van de kosmos erin lezen,
dat is nou wetenschap.
De interstellaire ruimte is donker en diep.
Hier is de zon slechts de felste ster aan de hemel.
Maar de Voyagers houden contact
met NASA's lab JPL.
Er wordt gecommuniceerd over een afstand van licht-uren.
Geen ander object van de mens is ooit zo ver van huis geweest.
Als ze onbestuurbaar zijn geworden
breekt de laatste, langste fase van de Voyager-missie aan.
In 1979, toen de Voyagers bij Jupiter waren,
werden ze door de zwaartekracht het zonnestelsel uitgeslingerd.
Zo kunnen ze door het sterrenstelsel reizen, een miljard jaar lang.
Carl Sagan besefte dat de missie twee gratis tickets bood
naar iets wat op de eeuwigheid leek.
Met een team stelde hij een boodschap samen voor een beschaving die misschien ooit
op het wrak zal stuiten.
26 eeuwen geleden
schreef de Assyrische koning Esarhaddon:
Ik heb monumenten van brons laten maken,
en inscripties in klei.
Die zitten in de fundering, voor de toekomst.
Met deze hiërogliefen wordt die oude traditie voortgezet.
Deze boodschap is geschreven om te worden gelezen
door wezens uit andere werelden en tijden.
Wat hebben wij gemeen
met aliens die een eigen evolutie hebben doorstaan?
Die zo ver ontwikkeld zijn dat ze naar de interstellaire ruimte kunnen?
Zeker één ding:
de universele taal van de wetenschap.
De zwaartekracht doorbreken is lastig.
Je kunt alleen de kosmische zee op
als je wiskunde en natuurkunde kent.
Waterstof is het meest voorkomende element in het universum.
Het elektron daarin verandert van draairichting in een constant tempo.
Waterstofatomen zijn net piepkleine klokjes.
Tik... tak.
We hebben een tijdseenheid gemeen
met de buitenaardse wezens.
Dat is handig voor de volgende stap van de boodschap: het retouradres.
Pulsars zijn neutronensterren die regelmatig radiogolven uitstoten.
Je kunt er de klok op gelijk zetten.
De zon staat midden in het diagram.
De lijnen wijzen naar de 14 dichtstbijzijnde pulsars.
Elke pulsar heeft een unieke frequentie
met het getik van een waterstofatoom
als tijdseenheid.
Buitenaardse astronomen kunnen met dit diagram onze ster vinden.
Ze kunnen ook zien
wanneer de Voyager is gelanceerd.
Dat is belangrijk, want de gegevens gaan 1.000 miljoen jaar mee.
Doe eens alsof je een buitenaardse archeoloog bent.
Je hebt een voorwerp uit de interstellaire ruimte.
Dat is gemaakt door wezens
van een miljard jaar geleden.
Wat zou je ervan vinden, en van hun wereld?
Ze hebben ons hun muziek gestuurd
en begroetingen in 59 menselijke talen.
Hallo, namens de kinderen op aarde.
Plus een walvissentaal.
En een geluidsessay met het geluid van de lancering van de Saturnus V,
de eerste woorden van een moeder tegen haar baby,
Toe nou, stil maar.
de hersengolven van een jonge vrouw die verliefd wordt.
En het geluid van een pulsar.
Dat alles zal een miljard jaar blijven voortbestaan.
Hoe lang is een miljard jaar eigenlijk?
Als je alle tijd sinds de oerknal,
het ontstaan van het heelal,
in één jaar perst
is een miljard jaar ongeveer één maand van dat jaar.
Wat gebeurde er op aarde, een miljard jaar geleden?
Het meeste land vormde een supercontinent: Rodinia.
Een kale woestijn zonder dieren of planten.
Een miljard jaar terug was er te weinig zuurstof voor een ozonlaag.
Ultraviolette straling verhinderde dat het land bevolkt werd.
Rodinia leek eerder op Mars
dan op de huidige aarde.
De gigantische wereldoceaan zorgde voor enorme regenbuien,
overstromingen en erosie.
Er werden gletsjers gevormd,
die het land een nieuwe vorm gaven.
Eéncellige organismen overheersten in de oceanen.
Maar sommige leefden in kolonies, microbiële matten.
De eerste meercellige organismen zouden al snel evolueren.
Over een miljard jaar,
hoe ziet de aarde er dan uit?
Lang nadat de steden, de Egyptische piramides
en de Rocky Mountains zijn weggevaagd?
We hebben weinig zekerheid
over zo'n verre toekomst.
Het enige wat we zeker weten,
is dat de aarde die wij kennen dan zodanig veranderd zou zijn
dat we hem amper zouden herkennen.
Maar zelfs over 1.000 miljoen jaar
zal er iets van wie we waren, de muziek die we maakten,
blijven voortbestaan.
Tegen die tijd heeft onze zon
nog vier onwentelingen gemaakt rondom de spil van het sterrenstelsel.
En de Voyagers zullen ver bij de zon vandaan zijn.
Carl Sagan zat in het Voyager-team.
Het was zijn idee dat de Voyager nog één laatste foto zou maken.
Een generatie eerder
had een astronaut op een maanvlucht
een foto gemaakt van de hele aarde, als een wereld zonder grenzen.
Die werd een icoon van een nieuw bewustzijn.
Carl besefte wat de volgende stap was.
Hij haalde de NASA over de camera
terug op aarde te richten toen de Voyager Neptunus voorbij ging,
voor een laatste blik op huis. Op wat hij "dat vage blauwe stipje" noemde.
Dat is hier.
Dat is ons thuis.
Dat zijn wij.
Op die stip hebben al je dierbaren,
iedereen die je kent,
iedereen van wie je ooit hebt gehoord,
alle mensen,
hun leven geleefd.
Het totaal van al onze vreugde en ons lijden.
Duizenden religies, ideologieën,
en economische doctrines.
Elke jager-verzamelaar,
elke held en lafaard,
elke schepper en vernieler van beschavingen,
elke koning en elke boer,
elk jong, verliefd stel,
elke moeder en vader, elk hoopvol kind,
elke uitvinder en ontdekkingsreiziger,
elke moraalpreker, elke corrupte politicus,
elke superster, elke superieure leider,
elke heilige en zondaar in onze geschiedenis
heeft daar geleefd.
Op een stofje, zwevend in een zonnestraal.
De aarde is een heel klein toneel
in een uitgestrekte kosmische arena.
Denk eens aan de rivieren van bloed,
vergoten door generaals en keizers,
zodat ze voor even de heersers konden zijn
over een fractie van een stipje.
Denk eens aan de eindeloze wreedheden
die de bewoners van de ene uithoek
de amper te onderscheiden bewoners van de andere uithoek aandoen.
Aan hoe vaak ze elkaar verkeerd begrijpen,
hoe graag ze elkaar doden.
Aan hoe vurig hun haat is.
Onze houding, onze ingebeelde belangrijkheid,
het waanidee dat we bevoorrecht zijn in het heelal,
worden tegengesproken door dit zwakke lichtpuntje.
Onze planeet
is een eenzaam stipje, in de grote kosmische duisternis die ons omhult.
In onze onbekendheid,
in al die uitgestrekte ruimte,
wijst niets erop dat er hulp van buitenaf zal komen
om ons tegen onszelf te beschermen.
De aarde is voor zover bekend de enige wereld waar er leven is.
Er is voorlopig geen andere plek waar we naartoe kunnen.
Op bezoek gaan? Ja.
Ons ergens vestigen? Nog niet.
Of je het nou leuk vindt of niet,
op de aarde moeten we stelling nemen.
Men zegt wel dat astronomie je nederig maakt en karakter geeft.
Misschien is er geen beter beeld
van de dwaze, menselijke ijdelheid
dan dit beeld van veraf.
Het onderstreept dat we vriendelijker voor elkaar moeten zijn
en dat vage blauwe stipje moeten beschermen en koesteren.
Want een ander thuis hebben we nooit gekend...
Hoe is het ons, de wezens op dat stofje,
ooit gelukt ruimtevaartuigen de Melkweg in te sturen?
Een paar eeuwen geleden, een seconde in de kosmische tijd,
wisten we niet waar of wanneer we waren.
We waren ons niet bewust van de kosmos,
in onze gevangenis,
een piepklein heelal,
gebonden in een notendop.
Hoe zijn we ontsnapt uit de gevangenis?
Door generaties van zoekenden
die vijf eenvoudige regels ter harte hebben genomen.
Twijfel aan autoriteit.
Geen enkel idee is waar, alleen omdat iemand het zegt,
zoals ik.
Denk zelf na.
Twijfel aan jezelf.
Geloof nergens in, alleen omdat je dat wilt.
Geloof maakt iets nog niet waar.
Neem de proef op de som met observaties en experimenten.
Als jouw idee niet door een goede test komt, klopt het niet.
Zet je eroverheen.
Ga het bewijs achterna, waarheen dan ook.
Als je geen bewijs hebt, vel dan geen oordeel.
En misschien wel de belangrijkste regel van allemaal:
denk erom dat je het mis kunt hebben.
Zelfs de beste wetenschappers
zaten soms verkeerd.
Newton, Einstein
en alle andere grote wetenschappers.
Ze hebben allemaal fouten gemaakt.
Natuurlijk... het waren mensen.
Door de wetenschap houden we onszelf niet voor de gek.
En elkaar ook niet.
Hebben wetenschappers weleens gezondigd?
Natuurlijk.
We hebben de wetenschap misbruikt net als ieder ander middel waarover we beschikken.
Daarom kunnen we het niet overlaten aan een stel machtige mensen.
Als wetenschap van iedereen is,
wordt die minder snel misbruikt.
Deze waarden ondermijnen fanatisme en onwetendheid.
Tenslotte is het heelal grotendeels duisternis
met eilandjes van licht erin.
Weten hoe oud de aarde is, de afstand naar de sterren,
hoe evolutie werkt?
Wat maakt dat uit?
Dat hangt ervan af hoe groot je je heelal wilt hebben.
Sommige mensen houden het graag klein.
Prima, dat is begrijpelijk.
Maar ik hou van groot.
Als ik dit opneem in mijn hart en geest
beurt me dat op.
Als ik me zo voel, wil ik weten dat het echt is.
Dat het niet tussen mijn oren zit.
Want de waarheid doet ertoe.
Onze fantasie stelt niets voor
vergeleken bij de waanzinnige realiteit van de natuur.
Ik wil weten wat er op die donkere plekken is
en wat er gebeurd is voor de oerknal.
Wat er achter de kosmische horizon ligt,
hoe het leven is ontstaan.
Zijn er meer plekken in de kosmos
waar materie en energie leven
en een bewustzijn hebben?
Ik wil mijn voorouders kennen,
allemaal.
Ik wil een sterke schakel zijn
in een keten van generaties.
Ik wil mijn kinderen beschermen,
en de kinderen van de toekomst.
Wij zijn de ogen en oren, gedachten en gevoelens van de kosmos.
We leren onze ontstaansgeschiedenis kennen.
Sterrenstof dat nadenkt over de evolutie van materie.
We hebben achterhaald wanneer het bewustzijn is ontstaan.
Wij en de andere levende wezens op deze planeet
vertellen het evolutieverhaal
dat miljarden jaren bestrijkt.
Als we die kennis ter harte nemen
en van de natuur leren houden
zullen onze nakomelingen ons zien als sterke schakel in de levensketen.
Dan zullen onze kinderen verder zoeken.
Ze zullen voor ons kijken, zoals wij voor onze voorouders.
Ze zullen wonderen ontdekken die nu nog ondenkbaar zijn,
in de kosmos...